Karasumi Nagasaki: "Vàng ròng" từ biển cả trong tam đại mỹ vị Nhật Bản
Trong thế giới ẩm thực tinh tế của xứ sở hoa anh đào, Karasumi (trứng cá đối muối phơi khô) từ lâu đã được tôn vinh như một thứ "vàng ròng" đại dương. Gắn liền mật thiết với vùng biển Nagasaki, thức quà quý giá này không chỉ chinh phục thực khách bởi màu hổ phách óng ả và vị umami bùng nổ, mà còn chứa đựng cả một di sản văn hóa giao thương hàng thế kỷ.

Mỹ vị tiến vua và dấu ấn giao thương thời Edo
Được chế biến từ buồng trứng của loài cá đối – đặc biệt là cá đối đầu dẹt – Karasumi sở hữu vẻ ngoài bắt mắt với sắc hổ phách bóng bẩy chuyển dần sang nâu cam. Khi thưởng thức, thực khách sẽ cảm nhận được kết cấu săn chắc nhưng vẫn giữ độ dẻo mềm tinh tế, hòa quyện giữa vị mặn mòi của biển, chiều sâu umami đậm đà và chút hậu vị đắng nhẹ đầy lôi cuốn. Thường được ví như "người anh em" phương Đông của món bottarga trứ danh vùng Địa Trung Hải, Karasumi mang trong mình hương vị hải sản cô đọng đến mức chỉ cần một lát mỏng cũng đủ đánh thức mọi giác quan.

Kỹ thuật ướp muối và phơi khô trứng cá vốn đã tồn tại hàng trăm năm trên thế giới và du nhập vào Nhật Bản thông qua các tuyến hải thương sôi động với lục địa châu Á. Vào thời kỳ Edo (1603–1868), Nagasaki – thương cảng trọng yếu duy trì giao thương với Trung Quốc – đã vươn lên trở thành thủ phủ sản xuất Karasumi bậc nhất Nhật Bản. Tận dụng nguồn cá đối đạt độ chín muồi vào mùa thu và mùa đông tại vùng biển ven bờ, các nghệ nhân địa phương đã nâng tầm kỹ thuật chế biến, tạo ra một tuyệt phẩm được giới quý tộc và tầng lớp thượng lưu săn đón.
Thời bấy giờ, Karasumi Nagasaki vinh dự đứng trong hàng ngũ Tenka no Sanchin (Tam đại mỹ vị thiên hạ của Nhật Bản), sánh ngang cùng trứng nhím biển vùng Echizen và ruột hải sâm lên men konowata. Tên gọi "Karasumi" cũng bắt nguồn từ nét văn hóa giao thoa này: hình dáng dẹt, thuôn dài và màu sắc của miếng trứng cá khô gợi liên tưởng đến những thỏi mực tàu Trung Quốc (karasumi trong tiếng Nhật).
Xem Thêm >> Zeus nói về drama rời T1: 'Tôi chỉ biết im lặng và chịu đựng'

Kỳ công nghệ thuật chế tác thủ công
Tháng 7/2023, Nagasaki Karasumi chính thức được cấp chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản, khẳng định bản sắc vùng miền và quy trình sản xuất khắt khe. Khác với một số nơi dùng thêm rượu sake hay gia vị phụ trợ, tiêu chuẩn bảo hộ của Nagasaki chỉ cho phép sử dụng duy nhất muối tinh khiết để ướp và làm khô, nhằm tôn vinh trọn vẹn hương vị nguyên bản của tự nhiên.
Để tạo ra một cặp Karasumi đạt chuẩn đòi hỏi sự kiên nhẫn và tay nghề điêu luyện của người thợ. Quy trình bắt đầu từ những con cá đối tươi vừa đánh bắt, người thợ phải khéo léo tách lấy hai túi trứng sao cho lớp màng mỏng manh bên ngoài không bị rách. Từng mạch máu nhỏ li ti được loại bỏ thủ công một cách tỉ mỉ để trứng không bị đổi màu hay ám mùi tanh.

Tiếp đó, trứng cá được ướp muối để rút bớt độ ẩm. Tùy thuộc vào kích thước và độ tươi của từng buồng trứng, nghệ nhân sẽ cân chỉnh thời gian ướp và có thể ngâm lại vào nước sạch để điều tiết độ mặn hài hòa. Bước quan trọng nhất là công đoạn tạo hình và phơi khô kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Dưới ánh nắng tự nhiên và gió trời lưu thông, từng miếng trứng cá được lật trở đều đặn, kết hợp với việc ép nhẹ để định hình phẳng phiu và giữ độ ẩm đồng đều. Khi nước bay hơi dần, buồng trứng cô đặc lại, chuyển sang sắc hổ phách trầm ấm. Thành phẩm hoàn hảo phải đạt độ chắc vừa đủ để thái lát sắc nét mà không bị khô cứng hay vỡ vụn. Chính sự khan hiếm của mùa vụ cùng công sức thủ công tỉ mỉ đã khiến Karasumi luôn nằm trong phân khúc thực phẩm xa xỉ, thường được đóng gói nguyên cặp sang trọng làm quà biếu trong những dịp lễ trọng đại.

Nghệ thuật thưởng thức tinh tế
Tại Nagasaki, Karasumi là linh hồn không thể thiếu trong Shippoku – phong cách ẩm thực yến tiệc độc đáo kết hợp tinh hoa Nhật Bản, Trung Hoa và châu Âu. Cách thưởng thức cổ điển và chuẩn mực nhất là thái Karasumi thành những lát mỏng như tờ giấy, ăn kèm với củ cải trắng tươi thái lát. Vị thanh mát, giòn ngọt của củ cải sẽ lập tức cân bằng độ mặn đậm đà và béo ngậy của trứng cá. Đôi khi, đầu bếp sẽ nướng sơ bề mặt miếng trứng trên lửa nhỏ để lớp vỏ ngoài hơi xém, dậy lên mùi thơm quyến rũ trong khi phần lõi vẫn dẻo mềm.

Trong ẩm thực hiện đại, Karasumi còn được bào vụn như một loại gia vị thượng hạng rắc lên cơm nóng, mì ống pasta, đậu phụ non hay các món hải sản chế biến thanh đạm. Để trải nghiệm thăng hoa trọn vẹn, người sành ăn thường nhâm nhi Karasumi cùng một chén rượu sake khô (karakuchi), rượu shochu truyền thống, hoặc một ly vang trắng thanh mát, vang sủi bọt để vị giác được gột rửa sau mỗi miếng thưởng thức.