AI mở ra hướng đi mới cho phim Việt, nhưng bản sắc dân tộc vẫn là yếu tố cốt lõi
Dự án *Bãi săn* do HTV và Hãng phim TFS sản xuất, ứng dụng AI trong nhiều công đoạn, cho thấy công nghệ này đang dần được đưa vào quy trình làm phim chuyên nghiệp tại Việt Nam. Chuyển thể từ tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Đình Tú, bộ phim dự kiến gồm 15 tập, phát hành vào dịp Tết Nguyên đán 2027. AI mở ra cơ hội giảm chi phí, xây dựng bối cảnh kỳ ảo và hỗ trợ các ý tưởng khó thực hiện bằng phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ vẫn gặp hạn chế trong việc duy trì tính nhất quán của nhân vật, biểu đạt cảm xúc và tái hiện chính xác những chi tiết văn hóa đặc thù. Vì vậy, vai trò của người làm phim trong việc định hướng nghệ thuật, kiểm soát nội dung và bảo đảm bản sắc Việt vẫn mang tính quyết định.
Việc Hãng phim TFS và HTV giới thiệu Bãi săn – dự án phim ngắn nhiều tập ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) – cho thấy công nghệ này đang dần được đưa vào quy trình sản xuất chuyên nghiệp tại Việt Nam. Từ những thử nghiệm riêng lẻ, phim AI đang từng bước tiếp cận lĩnh vực điện ảnh và truyền hình. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là công nghệ có thể truyền tải câu chuyện, văn hóa và bản sắc Việt Nam đến mức nào?
Phim AI Việt Nam từng bước tiếp cận sản xuất chuyên nghiệp
AI đã xuất hiện trong lĩnh vực nghe nhìn tại Việt Nam từ trước đó. Tháng 7.2025, đạo diễn Phạm Vĩnh Khương giới thiệu Hồi thức không chiến, tác phẩm sử dụng AI với nội dung tri ân các anh hùng liệt sĩ. Đến năm 2026, cuộc thi Vietnam AI Film lần đầu được tổ chức với chủ đề “Huyền thoại Việt qua lăng kính AI”, khuyến khích các nhà sáng tạo khai thác lịch sử, truyền thuyết, di sản, danh lam thắng cảnh và văn hóa dân tộc.
Trong bối cảnh đó, Bãi săn trở thành một dự án đáng chú ý khi được HTV, thuộc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, phối hợp cùng Hãng phim TFS sản xuất, với sự hỗ trợ công nghệ từ CapCut.
Xem Thêm >> Khung phim ngắn HTV7 liệu có tạo nên thế hệ diễn viên vàng mới?
Tác phẩm được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Đình Tú. Mùa đầu tiên gồm 15 tập, mỗi tập dài khoảng 3 phút, dự kiến phát hành trên các nền tảng đa truyền thông của HTV vào dịp Tết Nguyên đán 2027.
Thuộc thể loại viễn tưởng – kỳ ảo, bộ phim kể về một nữ sinh có khả năng giải mã chữ cổ và người bạn bất ngờ biến thành người Rồng. Những sự kiện này đưa họ vào cuộc đối đầu giữa người thú và một tổ chức thợ săn bí mật.
Việc lựa chọn thể loại kỳ ảo để ứng dụng AI xuất phát từ những yêu cầu đặc thù của dòng phim này. Các tác phẩm viễn tưởng thường cần bối cảnh rộng lớn, tạo hình sinh vật đặc biệt, phục trang phức tạp và kỹ xảo tốn kém. Trong khi đó, hạn chế về kinh phí và năng lực kỹ thuật lâu nay vẫn là trở ngại đối với nhiều dự án phim lịch sử, dã sử và giả tưởng tại Việt Nam.
Theo ông Phạm Việt Phước, Giám đốc Hãng phim TFS, đơn vị từng sử dụng AI để phục dựng hình ảnh Sài Gòn – TP.HCM trong thập niên 1980, qua đó giảm đáng kể chi phí sản xuất. Với Bãi săn, công nghệ này tiếp tục được áp dụng nhằm xây dựng các đại cảnh và không gian huyền sử khó tái hiện bằng phương pháp truyền thống.
Ông Phước nhận định việc chủ động tiếp cận AI là yêu cầu cần thiết trước xu hướng phát triển của ngành điện ảnh và truyền hình hiện đại.
Trong quá trình thực hiện Bãi săn, AI tham gia nhiều công đoạn, từ phác thảo mỹ thuật, mô phỏng chuyển động trong thế giới giả tưởng đến dựng hình và hậu kỳ. Dù vậy, việc đưa công nghệ vào sản xuất không đồng nghĩa mọi khó khăn đều được giải quyết.
Một trong những thách thức lớn nhất là duy trì sự thống nhất của hàng nghìn phân cảnh. Khuôn mặt, trang phục và đặc điểm nhân vật phải được bảo đảm xuyên suốt giữa các góc máy, trong khi hình ảnh do AI tạo ra đôi khi thiếu liên kết hoặc chưa thể hiện được cảm xúc tự nhiên.
Theo ông Phạm Việt Phước, phim truyện không chỉ cần hình ảnh đẹp mà còn đòi hỏi chiều sâu tâm lý, sự phát triển nhân vật và mạch cảm xúc xuyên suốt. Đây vẫn là những yếu tố cần sự can thiệp trực tiếp của con người thông qua việc cung cấp dữ liệu, hướng dẫn mô hình, kiểm soát từng khung hình và định hướng nghệ thuật.
Bản sắc Việt không chỉ đến từ hình ảnh
AI có thể tạo nên những thành phố giả tưởng, chiến trường rộng lớn, cung điện kỳ vĩ hay các sinh vật chưa từng tồn tại. Tuy nhiên, khả năng tạo hình không đồng nghĩa với việc công nghệ có thể tự mình kể một câu chuyện giàu bản sắc. Đằng sau mỗi bộ phim vẫn là kịch bản, tâm lý nhân vật, nhịp điệu kể chuyện và những giá trị văn hóa mà tác phẩm muốn truyền tải.
Theo đạo diễn Phạm Vĩnh Khương, AI có thể hỗ trợ đưa câu chuyện Việt lên màn ảnh, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào hiểu biết và khả năng định hướng của người làm phim. Khi chuyển thể một tác phẩm văn học, ê kíp cần nắm được thông điệp của tác giả, hoàn cảnh sống của nhân vật và nguyên nhân dẫn đến hành động của họ.
Ông cho rằng chuyển thể không đơn giản là biến ngôn từ thành hình ảnh. Người làm phim phải quyết định những yếu tố nào cần giữ nguyên, chi tiết nào có thể điều chỉnh và góc nhìn nghệ thuật nào sẽ được sử dụng. AI có thể phân tích nội dung, đề xuất phương án thể hiện, nhưng tinh thần cốt lõi của tác phẩm vẫn cần được con người xác định.
Chất Việt trong Bãi săn cũng được xây dựng từ nhiều yếu tố kết hợp. Theo ông Phạm Việt Phước, dự án dựa trên kịch bản chuyển thể từ tiểu thuyết, dữ liệu tạo hình nhân vật, trang phục, kiến trúc và bối cảnh mang đặc trưng bản địa. Bên cạnh đó, vai trò định hướng của đạo diễn Hồng Phúc cùng kinh nghiệm của ê kíp sản xuất là những thành phần quan trọng trong quá trình hình thành bản sắc tác phẩm.
Điều này cho thấy AI chỉ là một công cụ trong toàn bộ quy trình sáng tạo. Công nghệ có thể mở rộng khả năng thể hiện, nhưng giá trị văn hóa không tự động xuất hiện nếu thiếu sự nghiên cứu và lựa chọn có chủ đích.
Đạo diễn Phạm Vĩnh Khương cũng lưu ý rằng dữ liệu và khả năng chọn lọc của AI hiện vẫn có những hạn chế khi xử lý các chi tiết văn hóa đặc thù. Với những dự án thương mại quy mô lớn hoặc tác phẩm mang ý nghĩa quốc gia, việc có hội đồng chuyên môn tham gia thẩm định là cần thiết nhằm hạn chế sai lệch và bảo đảm tính chính xác.
Công nghệ phát triển, con người vẫn giữ vai trò quyết định
Sự xuất hiện của Bãi săn không chỉ đánh dấu thêm một thử nghiệm ứng dụng AI trong sản xuất phim Việt, mà còn gợi mở những khả năng mới cho các dự án vốn gặp khó khăn về kinh phí và kỹ xảo. Nếu được sử dụng hợp lý, công nghệ có thể giúp các nhà làm phim hiện thực hóa những ý tưởng táo bạo với nguồn lực phù hợp hơn.
Tuy nhiên, hình ảnh chân thực hay kỹ xảo ấn tượng chưa đủ để tạo nên một tác phẩm có sức sống lâu dài. Điều quan trọng hơn là khả năng xây dựng nhân vật thuyết phục, truyền tải cảm xúc và phản ánh những giá trị gần gũi với khán giả Việt Nam.
Trong bối cảnh AI ngày càng có khả năng tạo ra những thế giới hình ảnh phong phú, thách thức của điện ảnh – truyền hình Việt không chỉ nằm ở việc làm chủ công nghệ, mà còn ở cách sử dụng công nghệ để kể những câu chuyện có chiều sâu.
Vì vậy, câu hỏi cốt lõi không đơn thuần là AI có thể tạo ra bao nhiêu hình ảnh hay tái hiện được những bối cảnh kỳ vĩ đến đâu. Điều đáng quan tâm hơn là con người sẽ sử dụng công nghệ như thế nào để giữ gìn ký ức, truyền tải văn hóa và đưa tiếng nói Việt Nam đến gần hơn với khán giả.
