Từ Di Sản Ngàn Năm Đến Đế Chế Phô Mai 6 Tỷ Euro
Khi nhắc đến Ý, người ta không chỉ nhớ đến những tàn tích La Mã cổ kính hay đường bờ biển Địa Trung Hải thơ mộng, mà còn bị mê hoặc bởi một thế giới ẩm thực vô cùng phong phú. Trong đó, phô mai Ý không đơn thuần là một món ăn, mà là bản hòa tấu rực rỡ của hàng trăm nền văn hóa địa phương—nơi địa lý, khí hậu, kỹ thuật chăn nuôi và nghệ thuật chế biến hòa quyện qua hàng thế kỷ.
Di Sản Khai Sinh Từ Địa Lý Và Lịch Sử
Không hề có một "công thức chung" nào cho phô mai Ý. Từ những đỉnh núi thuộc dãy Alps, đồng bằng thung lũng Po, rặng Apennines cho đến các hòn đảo như Sardinia, Sicily hay vùng đất Campania nắng gió, mỗi vùng miền lại có cách chế biến riêng cho từng dòng sữa bò, cừu, dê và trâu. Kết quả là sự ra đời của vô số loại phô mai từ cứng bào vụn, phô mai xanh, phô mai kéo sợi cho đến phô mai tươi đong đầy bản sắc.
Nghề làm phô mai tại đây đã manh nha từ thời cổ đại và định hình rõ nét vào thời Trung cổ. Ở miền Bắc Ý, nhu cầu bảo quản lượng sữa dư thừa từ việc mở rộng nông nghiệp đã thúc đẩy việc tạo ra những bánh phô mai kích thước lớn, ủ lâu năm. Tài liệu lịch sử ghi nhận Caseus parmensis (tiền thân của Parmigiano) đã xuất hiện từ năm 1254. Xa hơn về phía Nam, truyền thống chăn thả cừu hay nuôi trâu đầm lầy tại Campania cũng cho ra đời những dòng phô mai mang dấu ấn địa lý không thể trộn lẫn.
Bergamo: "Thủ Đô Phô Mai Của Châu Âu"
Trong bản đồ phô mai Ý, vùng núi Alps quanh thành phố Bergamo (cùng Lecco, Sondrio và Brescia) đóng vai trò vô cùng đặc biệt. Nơi đây sở hữu văn hóa chăn thả gia súc theo mùa lâu đời, tạo nên mạng lưới mang tên Thung lũng Phô Mai (Cheese Valleys).
Xem Thêm >> Bác sĩ Phan Sử, người tiên phong đưa “phẫu thuật nội soi giảm mỡ” vào ngành thẩm mỹ Việt Nam
Vùng Val Taleggio và Valsassina chính là nôi sản xuất dòng phô mai mềm hình vuông nổi tiếng Taleggio. Đáng chú ý là Strachítunt—loại phô mai cổ xuất hiện từ thế kỷ 14 với kỹ thuật hai lớp đông sữa độc đáo, được xem là "tiền thân" của phô mai xanh Gorgonzola trứ danh.
Nhờ di sản đỉnh cao này, Bergamo đã được UNESCO công nhận là Thành phố Sáng tạo về Ẩm thực vào năm 2019. Với 9 loại phô mai đạt chứng nhận Chỉ dẫn Địa lý được Bảo hộ (PDO) tại tỉnh Bergamo (và 14 loại trên toàn vùng Lombardy), thành phố này tự hào khẳng định vị thế Thủ đô Phô Mai của Châu Âu.
Bước Chuyển Mình Hiện Đại Và Cột Mốc Kỷ Lục
Sự xuất hiện của công nghệ làm lạnh, vận chuyển hiện đại và hệ thống bảo hộ PDO của Liên minh Châu Âu đã đưa các sản phẩm vốn mang tính địa phương vươn tầm thế giới. Ngày nay, các tập đoàn sữa lớn hoạt động song hành cùng các trang trại gia đình thủ công, tạo nên sức mạnh thương mại toàn cầu.
Năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi xuất khẩu phô mai Ý đạt gần 680.000 tấn, chính thức vượt mốc 6 tỷ euro. Trong đó, những cái tên như Parmigiano Reggiano, Grana Padano, Mozzarella hay Burrata trở thành những mặt hàng không thể thiếu trên các bàn ăn quốc tế.
Khai Mở Tương Lai Ngành Sữa Tại B2Cheese 2026
Để tôn vinh di sản và kết nối giao thương, Bergamo không ngừng đổi mới. Dự án văn hóa FORME (khởi động từ năm 2015) đã đưa văn hóa phô mai đến gần hơn với công chúng qua các lễ hội nếm thử và triển lãm. Đặc biệt, chương trình hướng tới mục tiêu nâng tầm thành "Thủ đô Phô Mai Thế giới" vào năm 2026.
Song song đó, hội chợ thương mại quốc tế B2Cheese (ra đời năm 2019) đã trở thành điểm hẹn B2B quan trọng nhất của ngành công nghiệp sữa và phô mai Ý. B2Cheese không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà còn là cầu nối giữa các nhà sản xuất, nghệ nhân ủ phô mai với các nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ, chuyên gia HoReCa và các công ty công nghệ hậu cần.
Tọa lạc tại trung tâm vùng đất di sản, B2Cheese chính là nhịp cầu hoàn hảo nối liền kinh nghiệm làm phô mai ngàn năm với nhịp đập của thị trường quốc tế hiện đại, đưa những tinh hoa phô mai Ý tiếp tục vươn xa.
