Chả cá Lã Vọng 155 năm tuổi nổi tiếng ở Hà Nội
Sau hơn một thế kỷ rưỡi, chả cá Lã Vọng vẫn là một phần đáng chú ý trong câu chuyện ẩm thực Hà Nội. Giá trị của món ăn không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở lịch sử, kỹ thuật chế biến và nỗ lực duy trì nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.
Chả cá Lã Vọng gắn với lịch sử 155 năm ở Hà Nội
Nằm tại số 14 phố Chả Cá, giữa khu phố cổ Hà Nội, quán chả cá Lã Vọng của gia đình họ Đoàn là địa chỉ lâu đời gắn liền với một trong những món đặc sản nổi tiếng của Thủ đô. Theo gia đình chủ quán, món ăn ra đời năm 1871 và được truyền qua nhiều thế hệ.
Năm 2004, hãng truyền thông Mỹ MSNBC, hiện mang tên MS NOW, từng đưa nhà hàng vào danh sách “10 địa điểm nên đến trước khi chết”. Sự kiện này góp phần đưa tên tuổi quán ăn đến gần hơn với thực khách quốc tế.
Theo bà Lê Thị Bích Lộc, chủ quán hiện nay, gia đình có câu chuyện lịch sử gắn với thời kỳ chống thực dân Pháp. Ngôi nhà từng là nơi gặp gỡ của những người tham gia phong trào kháng chiến. Ban đầu, cụ bà trong gia đình thường làm gỏi cá đãi khách, sau chuyển sang chế biến cá nướng để bảo đảm vệ sinh rồi dần mở quán bán món ăn này.
Xem Thêm >> Xúc động nguyện vọng cuối đời của nhạc sĩ 'Chào em cô gái Lam Hồng'
Tên gọi Lã Vọng bắt nguồn từ điển tích Khương Tử Nha, nhân vật gắn với hình ảnh ngồi câu cá chờ thời. Trước cửa quán từng có tượng Lã Vọng bằng tôn, nhưng sau đó phải bỏ đi vì hư hỏng.
Công thức chả cá được gia đình truyền qua nhiều thế hệ
Bà Lê Thị Bích Lộc, 77 tuổi, là thế hệ thứ tư trong gia đình họ Đoàn trực tiếp quản lý quán. Bà vẫn tham gia tẩm ướp cá theo công thức được truyền lại, giữ những yêu cầu riêng về nguyên liệu và cách chế biến.
Trước đây, quán sử dụng nhiều loại cá như cá quả, cá lăng và cá chiên. Hiện nay, cá quả được dùng chủ yếu do cá lăng tự nhiên ngày càng khan hiếm, còn một số loại cá khác có phần thịt mềm, dễ bở khi chế biến.
Theo chủ quán, miếng chả cá ngon cần có thịt dai, chắc, vị ngọt tự nhiên, thấm gia vị và ít xương dăm. Vì vậy, khâu sơ chế, lọc xương đòi hỏi người làm có kinh nghiệm để giữ được chất lượng món ăn.
Các nguyên liệu ăn kèm cũng được lựa chọn kỹ. Lạc rang phải chín đều, thơm và giòn nhưng không bị cháy. Mắm tôm được đặt từ một làng nghề ở Thanh Hóa thông qua mối cung cấp lâu năm của gia đình. Theo bà Lộc, mắm tôm cần có màu tím sim, được xay nhuyễn và không quá mặn để phù hợp với hương vị của món ăn.
Cá nướng than hồng tạo nên hương vị đặc trưng
Sau khi tẩm ướp khoảng hai tiếng, cá được kẹp vào que tre, mỗi que xếp từ 7 đến 9 miếng rồi nướng trên bếp than hồng. Công đoạn này đòi hỏi sự chú ý để cá chín đều mà vẫn giữ được độ chắc và vị ngọt của thịt.
Loại than sử dụng cũng được lựa chọn cẩn thận. Than cần chịu được nhiệt độ cao mà không dễ nứt, tách, tránh để tàn than bắn lên cá trong lúc nướng.
Khi khách gọi món, nhân viên mang chảo ra bàn và làm nóng trên bếp cồn để phục vụ. Cách thưởng thức tại bàn giúp thực khách cảm nhận món ăn khi còn nóng, đồng thời tạo nên nét riêng của trải nghiệm chả cá Lã Vọng.
Hiện quán chỉ phục vụ chả cá, không có thêm các món ăn khác trong thực đơn. Mỗi suất có giá 180.000 đồng, theo thông tin được VnExpress ghi nhận trong bài viết.
Quán ăn lâu đời giữa phố cổ vẫn giữ lượng khách quen
Trong giai đoạn đông khách nhất hơn 20 năm trước, quán từng có khoảng 20 nhân viên phục vụ và bán tới 300 kg cá mỗi ngày. Hiện lượng khách có thay đổi khi ngày càng nhiều cơ sở khác mở bán chả cá, nhưng địa chỉ lâu đời này vẫn có nhóm khách quen ổn định.
Bà Lộc cho biết một số thực khách đã ăn tại quán hơn 30 năm, từ thời điểm bà tiếp quản công việc kinh doanh từ mẹ chồng. Năm 1989, gia đình nộp đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu “Chả cá Lã Vọng”.
Quán hiện có hai tầng, mỗi tầng rộng hơn 100 m². Tầng một vừa là không gian sinh hoạt của gia đình vừa phục vụ công việc chế biến, trong khi tầng hai có hai phòng dành cho khách. Thực khách lên tầng trên bằng cầu thang gỗ cũ, khá hẹp và dốc.
Quán mở cửa từ 11h đến 14h và từ 16h đến 20h30 hằng ngày. Những hôm ít khách, nơi đây đón khoảng 40-50 lượt; vào ngày cao điểm, con số có thể đạt 200-300 lượt.
Danh tiếng lâu đời nhưng vẫn có những điểm gây tranh luận
Với nhiều du khách, sức hút của chả cá Lã Vọng nằm ở lịch sử lâu đời và công thức được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Thảo Hương, một du khách từ TP HCM, cho biết dù Hà Nội có nhiều quán chả cá, cô và bạn trai vẫn chọn địa chỉ này vì hương vị và danh tiếng lâu năm.
Tuy nhiên, trải nghiệm tại quán cũng có một số hạn chế. Cầu thang gỗ hẹp và dốc có thể gây bất tiện cho người lớn tuổi hoặc những người gặp khó khăn khi di chuyển. Một số du khách quốc tế nhận xét giá món ăn tương đối cao so với khẩu phần.
Trên các nền tảng đánh giá như Google và Tripadvisor, quán nhận mức điểm khoảng 3/5 sao theo bài viết của VnExpress. Điều này cho thấy danh tiếng lịch sử không đồng nghĩa với việc mọi thực khách đều có trải nghiệm giống nhau.
Dù vậy, với những người muốn tìm hiểu về lịch sử ẩm thực Hà Nội, địa chỉ này vẫn mang giá trị riêng nhờ câu chuyện của gia đình họ Đoàn và cách chế biến được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Chả cá Lã Vọng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Việc gìn giữ nghề chế biến chả cá Lã Vọng không chỉ có ý nghĩa đối với một gia đình kinh doanh lâu đời mà còn gắn với di sản ẩm thực của Hà Nội.
Ngày 18/8/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận “Tri thức chế biến và thưởng thức chả cá Lã Vọng” là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Gia Huy, cháu nội bà Lộc, thuộc thế hệ thứ sáu trong gia đình được truyền nghề. Huy đang học cách chế biến món ăn từ bà nội, trong khi bố cậu, thuộc thế hệ thứ năm, cũng đã mở một quán chả cá khác.
Sau hơn một thế kỷ rưỡi, chả cá Lã Vọng vẫn là một phần đáng chú ý trong câu chuyện ẩm thực Hà Nội. Giá trị của món ăn không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở lịch sử, kỹ thuật chế biến và nỗ lực duy trì nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.
