Tôm hùm - từ món ăn của nô lệ thành biểu tượng địa vị thượng lưu
Từng được xem là nguồn thực phẩm dễ tiếp cận, thậm chí xuất hiện trong khẩu phần của tù nhân và nô lệ tại các thuộc địa Mỹ, tôm hùm ngày nay lại trở thành một trong những biểu tượng nổi bật của sự xa hoa. Không chỉ xuất hiện trên bàn tiệc cao cấp, hình ảnh loài giáp xác này còn bước vào nghệ thuật và thời trang.
Trên thực đơn của nhiều nhà hàng, tôm hùm có thể được chế biến thành những món ăn với mức giá đáng chú ý. Một phần paella tôm hùm xanh tại Las Vegas có giá khoảng 230 USD, trong khi một tháp tôm hùm ở Toronto có thể lên tới gần 700 USD. Tại Việt Nam, những món tôm hùm kết hợp trứng muối cũng có giá hàng trăm USD.
Tuy nhiên, vị thế sang trọng của tôm hùm là kết quả của một hành trình dài. Theo cuốn Tôm hùm: Lịch sử toàn cầu của Elisabeth Townsend, con người đã ăn loài giáp xác này từ hàng triệu năm trước. Tùy từng khu vực, tôm hùm được luộc, nướng, hun khói hoặc chế biến thành súp và nhiều món ăn cầu kỳ.
Từ một nguồn thực phẩm giàu protein, tôm hùm dần xuất hiện trong những bữa tiệc của tầng lớp giàu có ở châu Âu. Khi thương mại hàng hải phát triển, những nguyên liệu biển vốn khó tiếp cận trở thành cách để giới thượng lưu thể hiện sự giàu có. Trong hội họa Hà Lan, tôm hùm xuất hiện bên cạnh rượu vang, đồ thủy tinh, trái cây và các vật phẩm xa xỉ, trở thành hình ảnh gợi liên tưởng đến sự sung túc.
Xem Thêm >> Jaafar Jackson - Người viết lại hình tượng “Ông hoàng nhạc Pop”
Từ bàn ăn bước lên sàn diễn
Tôm hùm còn có một hành trình đặc biệt trong nghệ thuật và thời trang. Trong nghệ thuật Nhật Bản thời Edo, hình ảnh tôm hùm gắn với ý niệm trường thọ; tại một số nền văn hóa khác, loài vật này được sử dụng với những tầng ý nghĩa biểu tượng khác nhau.
Đến thế kỷ 20, tôm hùm thực sự trở thành một biểu tượng gây chú ý trong thời trang khi nghệ sĩ Salvador Dalí hợp tác với nhà thiết kế Elsa Schiaparelli. Năm 1937, Schiaparelli giới thiệu chiếc váy lụa organza in hình tôm hùm do Dalí thiết kế. Sau đó, hình ảnh này tiếp tục được nhiều nhà mốt khai thác.
Tôm hùm từng xuất hiện trong các bộ sưu tập của Schiaparelli, Dior, Thom Browne và Maison Margiela. Nhiều ngôi sao như Zendaya, Lady Gaga hay Chloë Sevigny cũng từng diện những thiết kế lấy cảm hứng từ loài giáp xác này.
Từ một món ăn từng gắn với sự giản dị và nguồn thực phẩm sẵn có, tôm hùm đã trải qua hành trình đặc biệt để trở thành món ăn cao cấp và biểu tượng văn hóa. Sự hiện diện của nó trên bàn ăn, trong hội họa và thời trang cho thấy một nguyên liệu ẩm thực đôi khi có thể vượt xa giá trị dinh dưỡng để trở thành dấu hiệu của phong cách, sự giàu có và sức sáng tạo.
