Hội An đón gần 5 triệu lượt khách nhưng chỉ 35% mua vé tham quan
Hội An đón gần 5 triệu lượt khách trong năm 2025, nhưng chỉ khoảng 35% mua vé tham quan phố cổ. Thực trạng này đặt ra bài toán về nguồn lực bảo tồn di sản, đời sống cư dân bản địa và việc đổi mới sản phẩm du lịch theo hướng bền vững.
Hội An đón gần 5 triệu lượt khách nhưng chỉ 35% mua vé tham quan
Phố cổ Hội An tiếp tục là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, phía sau lượng khách tăng trưởng là một vấn đề đáng chú ý: số người mua vé tham quan di sản chưa tương xứng với tổng lượng khách đến khu vực này. Điều đó đặt ra nhiều câu hỏi về cách tổ chức hoạt động du lịch, nguồn lực bảo tồn và việc giữ gìn đời sống văn hóa truyền thống.
Lượng khách tăng nhưng số vé bán ra giảm
Theo số liệu được công bố tại hội thảo về phát triển du lịch đô thị cổ Hội An diễn ra ở Đà Nẵng ngày 17/10/2026, năm 2024, phố cổ đón khoảng 4,4 triệu lượt khách, trong đó có 1,78 triệu lượt mua vé tham quan, tương đương khoảng 40%.
Sang năm 2025, tổng lượng khách đạt gần 5 triệu lượt, nhưng số vé bán ra chỉ khoảng 1,71 triệu lượt. Tỷ lệ khách mua vé vì vậy giảm xuống còn khoảng 35%.
Xem Thêm >> Châu Bùi chính thức nói về tình trạng hôn nhân
Những con số này cho thấy lượng người đến Hội An không đồng nghĩa với lượng người tham gia chương trình tham quan di sản có bán vé. Một bộ phận du khách có thể chỉ dạo quanh các tuyến phố, sử dụng dịch vụ ăn uống, mua sắm hoặc trải nghiệm không gian bên ngoài những điểm tham quan nằm trong chương trình bán vé.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng tình trạng này cần được nhìn nhận trong mối quan hệ giữa khai thác du lịch và trách nhiệm đóng góp cho công tác bảo tồn. Khi lượng khách lớn cùng sử dụng không gian di sản nhưng tỷ lệ mua vé còn hạn chế, việc tạo nguồn kinh phí ổn định để gìn giữ các giá trị lịch sử sẽ gặp nhiều thách thức.
Áp lực bảo tồn một đô thị di sản
Theo Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, khu vực bảo vệ di sản có diện tích khoảng 130 ha, trong đó vùng lõi rộng 30 ha với 1.175 di tích. Hơn 80% số di tích thuộc sở hữu tư nhân và tập thể, khiến công tác bảo tồn cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chủ sở hữu nhà cổ và cộng đồng dân cư.
Từ năm 2012 đến tháng 7/2026, phố cổ ghi nhận khoảng 19,2 triệu lượt khách mua vé tham quan, với doanh thu hơn 2.000 tỷ đồng. Nguồn thu này có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động quản lý và bảo tồn di sản.
Dù vậy, Hội An không chỉ đối mặt với bài toán kinh phí. Việc gìn giữ những ngôi nhà cổ, công trình kiến trúc và cảnh quan truyền thống còn gắn liền với đời sống của người dân địa phương. Nếu không gian sinh hoạt dần nhường chỗ cho hoạt động kinh doanh du lịch, bản sắc của đô thị cổ có thể bị ảnh hưởng.
Một vấn đề khác được các chuyên gia đề cập là xu hướng cư dân rời khỏi khu phố cổ. Năm 2023, khu vực này còn hơn 3.000 cư dân; khoảng 40% chủ nhà gốc Hội An đã chuyển đến nơi khác sinh sống. Đến năm 2024, chỉ khoảng 20–30% di tích còn có người ở.
Nhiều ngôi nhà được chuyển đổi thành cửa hàng hoặc cơ sở lưu trú. Hoạt động kinh doanh góp phần tạo thu nhập, nhưng nếu thiếu sự cân bằng, không gian dành cho sinh hoạt gia đình, thờ tự và thực hành phong tục truyền thống sẽ ngày càng thu hẹp.
Giữ người dân là giữ giá trị sống của phố cổ
Giá trị của Hội An không chỉ nằm ở những mái ngói rêu phong, ngôi nhà gỗ hay những con phố đèn lồng. Bản sắc của đô thị còn được hình thành từ nếp sống thường ngày, tín ngưỡng, nghề truyền thống và mối quan hệ cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Bởi vậy, bảo tồn di sản không thể chỉ dừng lại ở việc sửa chữa công trình hoặc duy trì cảnh quan. Người dân cần có điều kiện tiếp tục sinh sống, làm nghề và tham gia vào các hoạt động văn hóa ngay tại nơi họ gắn bó.
Các chuyên gia đề xuất xem xét chính sách nhà ở và cư trú trong công tác quản lý di sản, tăng hỗ trợ tu bổ cho những hộ trực tiếp sống trong nhà cổ, đồng thời xây dựng cơ chế để cộng đồng được hưởng lợi thực chất từ doanh thu du lịch.
Cách tiếp cận này giúp giảm nguy cơ biến phố cổ thành một không gian chủ yếu phục vụ mua sắm và lưu trú. Khi cư dân còn hiện diện trong đời sống thường nhật, du khách cũng có thêm cơ hội tiếp xúc với văn hóa bản địa thay vì chỉ ngắm nhìn kiến trúc bên ngoài.
Cần làm mới trải nghiệm du lịch Hội An
Ngoài vấn đề vé tham quan và bảo tồn, sản phẩm du lịch cũng là nội dung được đặt ra tại hội thảo. Theo Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, một số trải nghiệm tại Hội An vẫn tập trung vào các hoạt động quen thuộc như dạo phố cổ, thả hoa đăng, đi thuyền thúng, làm đèn lồng và đạp xe.
Những hoạt động này góp phần tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến, nhưng nếu thiếu sản phẩm mới và trải nghiệm chuyên sâu, du khách có thể không có nhiều lý do để quay lại. Các chương trình tìm hiểu lịch sử, nghệ thuật truyền thống, nghề thủ công và đời sống cộng đồng được xem là hướng phát triển cần quan tâm hơn.
Hội An cũng định hướng mở rộng không gian du lịch sang các khu vực lân cận, kết nối phố cổ với làng mộc Kim Bồng, làng gốm Thanh Hà, làng rau Trà Quế, rừng dừa Cẩm Thanh và Cù Lao Chàm. Việc kết nối các điểm đến có thể giúp phân bổ khách hợp lý hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng địa phương.
Một số sản phẩm được đề xuất phát triển gồm chương trình trải nghiệm nghệ thuật tuồng truyền thống, tour đêm tại Nhà lao Hội An và hành trình khám phá văn hóa rừng dừa Cẩm Thanh. Bên cạnh đó, việc số hóa thông tin di tích, mở rộng bán vé điện tử và quản lý sức chứa cũng được xem là những giải pháp hỗ trợ công tác vận hành.
Phát triển du lịch cần song hành với bảo tồn
Thực tế tại Hội An cho thấy số lượng khách không phải thước đo duy nhất của hiệu quả du lịch. Một điểm đến có thể thu hút hàng triệu lượt người nhưng vẫn gặp khó khăn nếu nguồn thu không đáp ứng nhu cầu bảo tồn, cư dân dần rời đi và trải nghiệm văn hóa chưa tạo được chiều sâu.
Bài toán đặt ra là làm sao để du khách hiểu rõ hơn giá trị của di sản, sẵn sàng chi trả cho những trải nghiệm có chất lượng và góp phần duy trì các công trình lịch sử. Đồng thời, người dân địa phương cần được xem là chủ thể của quá trình phát triển, thay vì chỉ đóng vai trò cung cấp dịch vụ.
Với Hội An, hướng đi lâu dài không đơn thuần là thu hút thêm khách, mà là xây dựng mô hình du lịch cân bằng giữa bảo tồn, sinh kế cộng đồng và chất lượng trải nghiệm. Khi di sản được gìn giữ cùng nhịp sống bản địa, sức hấp dẫn của phố cổ mới có cơ hội được duy trì qua nhiều thế hệ.
