Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều khả năng mới cho ngành công nghiệp điện ảnh, từ xây dựng bối cảnh kỳ ảo đến tạo hiệu ứng hình ảnh phức tạp với chi phí thấp. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này cũng kéo theo những phản ứng trái chiều, đặc biệt từ nhóm khán giả trẻ và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo.

Theo thông tin được TechRadar đề cập, Jeffrey Katzenberg, nhà điều hành kỳ cựu và đồng sáng lập hãng phim DreamWorks, đã công bố kế hoạch xây dựng một hãng phim tập trung vào việc ứng dụng AI trong sản xuất phim điện ảnh và truyền hình. Động thái này cho thấy công nghệ tạo sinh đang dần được đưa vào những kế hoạch kinh doanh nghiêm túc của Hollywood, thay vì chỉ được xem như công cụ thử nghiệm.

Xem Thêm >> Cần Giờ sẽ bắn pháo hoa nghệ thuật trong Lễ hội Nghinh Ông TP.HCM 2026

Cuối tháng 9, Katzenberg nhận định chất lượng nội dung do AI tạo ra đã có những bước tiến đáng kể trong vài tháng gần đó. Ông kỳ vọng công nghệ này có thể trở thành một phần quan trọng trong quy trình sản xuất các tác phẩm giải trí.

Một ví dụ đáng chú ý là trailer The Gifted, sản phẩm do AI tạo ra và giành chiến thắng tại cuộc thi Future Vision XPRIZE. Tác phẩm được trao khoản đầu tư 2,5 triệu USD để phát triển thành phim dài, cho thấy tiềm năng của AI trong việc hiện thực hóa những ý tưởng điện ảnh có quy mô lớn.

Dù vậy, sự tiến bộ về công nghệ chưa đồng nghĩa với việc khán giả sẵn sàng đón nhận phim AI. Trái lại, những dấu hiệu về nhu cầu tìm kiếm các tác phẩm không sử dụng AI đang đặt ra câu hỏi về khoảng cách giữa khả năng sản xuất và mong muốn thực sự của người xem.

Nhu cầu tìm kiếm phim không sử dụng AI tăng mạnh

Dữ liệu Google Trends do nền tảng sản xuất phim Filmustage phân tích cho thấy lượng tìm kiếm cụm từ “movies with no AI”, nghĩa là phim không sử dụng AI, tăng 345% trong tháng 9/2026. Trong cùng kỳ, lượng tìm kiếm cụm từ “movies made with AI”, tức phim được sản xuất bằng AI, cũng tăng 112%.

Hai xu hướng cùng gia tăng phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng đối với vai trò của trí tuệ nhân tạo trong điện ảnh. Tuy nhiên, việc tìm kiếm phim không sử dụng AI tăng nhanh có thể cho thấy một bộ phận khán giả đang chủ động tìm kiếm những tác phẩm được thực hiện theo phương thức truyền thống.

Theo nghiên cứu của Luminate được công bố vào tháng 7/2026, người tiêu dùng Mỹ vẫn có những dè dặt đối với nội dung được tạo ra bằng AI. Mức độ chấp nhận công nghệ cũng khác nhau giữa các nhóm tuổi, cho thấy không thể mặc định rằng những người lớn lên trong môi trường số sẽ luôn ủng hộ việc AI tham gia sâu vào hoạt động sáng tạo.

Đối với nhiều khán giả, giá trị của một bộ phim không chỉ nằm ở hình ảnh đẹp hay hiệu ứng mãn nhãn. Cảm xúc của nhân vật, cách kể chuyện, diễn xuất và dấu ấn cá nhân của đạo diễn, biên kịch cũng là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm.

Đây chính là thách thức mà các hãng phim cần giải quyết nếu muốn đưa AI trở thành một phần quen thuộc của điện ảnh.

Hình ảnh ấn tượng chưa đủ tạo nên bộ phim hấp dẫn

AI có khả năng tạo ra những cảnh quay hoành tráng, bối cảnh giả tưởng và hiệu ứng khó thực hiện bằng phương pháp truyền thống. Công nghệ này cũng có thể giúp giảm chi phí ở một số công đoạn sản xuất, rút ngắn thời gian thực hiện và hỗ trợ các nhà làm phim độc lập thử nghiệm những ý tưởng vốn đòi hỏi nguồn lực lớn.

Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh riêng lẻ không quyết định toàn bộ trải nghiệm điện ảnh.

Một trong những hạn chế được nhắc đến là khả năng duy trì sự nhất quán của nhân vật và không gian xuyên suốt tác phẩm. Chuyển động, biểu cảm khuôn mặt và tương tác giữa các nhân vật đôi khi vẫn thiếu tự nhiên. Những hình ảnh mô phỏng người thật nhưng không hoàn toàn thuyết phục cũng có thể tạo cảm giác kỳ lạ cho người xem.

Trailer The Gifted là ví dụ cho sự khác biệt giữa thành tựu kỹ thuật và hiệu quả kể chuyện. Việc tạo ra một video dài khoảng ba phút với nhiều hình ảnh phức tạp bằng AI là bước tiến đáng chú ý. Tuy nhiên, khả năng khiến khán giả muốn theo dõi một bộ phim hoàn chỉnh còn phụ thuộc vào kịch bản, nhân vật và chiều sâu cảm xúc.

Khi những nền tảng trực tuyến liên tục xuất hiện nội dung được sản xuất hàng loạt, nguy cơ bão hòa cũng trở nên rõ ràng hơn. Thuật ngữ “AI slop” thường được dùng để chỉ các sản phẩm AI có chất lượng thấp, thiếu tính nguyên bản hoặc được tạo ra với số lượng lớn nhằm thu hút sự chú ý.

Nếu các hãng phim quá chú trọng tốc độ và chi phí, trong khi xem nhẹ nội dung và bản sắc nghệ thuật, AI có thể khiến thị trường tràn ngập những sản phẩm dễ bị lãng quên.

Khán giả quốc tế lo ngại về tương lai của nghệ sĩ

Phản ứng thận trọng đối với phim AI không chỉ xuất hiện tại Mỹ. Những tranh luận tương tự đang diễn ra ở nhiều quốc gia, đặc biệt xoay quanh việc sử dụng hình ảnh, giọng nói và dữ liệu sáng tạo của con người.

Theo khảo sát do Hội đồng Anh công bố ngày 13/10, có 46% người tham gia cho biết họ ít có khả năng xem phim hoặc chương trình truyền hình nếu AI được sử dụng rộng rãi trong quá trình sản xuất. Trong khi đó, 71% ưu tiên các tác phẩm chủ yếu do con người thực hiện và 90% muốn nhà sản xuất công khai việc sử dụng AI.

Đáng chú ý, 53% người được khảo sát cảm thấy không thoải mái với việc sử dụng AI để chỉnh sửa hoặc tái tạo ngoại hình, giọng nói và diễn xuất của diễn viên.

Những con số này cho thấy sự minh bạch đang trở thành yếu tố quan trọng trong cách khán giả đánh giá nội dung giải trí. Người xem không chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng mà còn muốn biết công nghệ được sử dụng như thế nào và con người giữ vai trò gì trong quá trình sáng tạo.

Tại Đức, theo Reuters, Hiệp hội Diễn viên lồng tiếng Đức từng phát động hoạt động tẩy chay Netflix sau những lo ngại liên quan đến điều khoản hợp đồng cho phép sử dụng bản ghi âm của diễn viên để huấn luyện hệ thống AI. Tranh cãi tập trung vào phạm vi sử dụng dữ liệu và vấn đề thù lao cho người lao động.

Netflix phản hồi rằng những lo ngại xuất phát từ cách hiểu chưa chính xác về mục đích sử dụng bản ghi âm và đề nghị đối thoại.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, nền tảng iQIYI vấp phải phản ứng sau khi giới thiệu cơ sở dữ liệu kết nối diễn viên với các nhà sản xuất nội dung AI. Một số diễn viên công khai từ chối tham gia, còn người hâm mộ bày tỏ lo ngại công nghệ có thể làm giảm cơ hội việc làm của nghệ sĩ thật.

Những trường hợp này cho thấy tranh luận về phim AI không đơn thuần là câu chuyện công nghệ mới có tốt hay không. Vấn đề cốt lõi còn liên quan đến quyền kiểm soát hình ảnh cá nhân, quyền sở hữu trí tuệ và sự công bằng trong phân chia lợi ích.

Ngành điện ảnh Hàn Quốc cũng đứng trước bài toán khó

Tại Hàn Quốc, việc ứng dụng AI trong sản xuất phim đang tạo ra những cuộc tranh luận giữa mục tiêu phát triển công nghệ và yêu cầu bảo vệ người lao động sáng tạo.

Theo The Korea JoongAng Daily, giới chức nước này vừa thúc đẩy phát triển công nghệ làm phim bằng AI, vừa phải giải quyết những lo ngại về bản quyền và phản ứng từ khán giả.

Bộ phim Steelay, được giới thiệu là tác phẩm tạo ra hoàn toàn bằng AI, trở thành một ví dụ trong cuộc tranh luận về khả năng giảm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, những hạn chế về chuyển động, biểu cảm, lời thoại và kịch bản khiến tác phẩm chưa thuyết phục được tất cả người xem.

Trước đó, các cảnh báo về nguy cơ AI sao chép ngoại hình và giọng nói của diễn viên cũng làm dấy lên câu hỏi về cách bảo vệ quyền cá nhân trong ngành giải trí.

Nếu hình ảnh hoặc giọng nói của một diễn viên có thể được tái tạo và sử dụng nhiều lần mà không có sự đồng ý rõ ràng, nghệ sĩ có thể mất quyền kiểm soát đối với tài sản gắn liền với danh tính của mình. Nguy cơ này càng lớn khi công nghệ phát triển nhanh hơn các cơ chế quản lý và thỏa thuận bản quyền.

AI nên là công cụ hỗ trợ hay thay thế con người?

Tại Liên hoan phim Cannes hồi tháng 5, những cuộc thảo luận về AI phản ánh sự chia rẽ trong giới điện ảnh. Một bên nhìn nhận công nghệ là phương tiện giúp mở rộng giới hạn sáng tạo, trong khi bên còn lại lo ngại AI có thể làm suy yếu vai trò của nghệ sĩ và biến sản xuất phim thành quy trình công nghiệp hóa hàng loạt.

Trên thực tế, AI có thể mang lại lợi ích khi được sử dụng để hỗ trợ xử lý kỹ xảo, chỉnh sửa hình ảnh, xây dựng bản phác thảo bối cảnh hoặc thực hiện những công việc kỹ thuật lặp lại. Các công cụ này có thể giúp đội ngũ làm phim tiết kiệm thời gian và dành nhiều nguồn lực hơn cho những khâu đòi hỏi tư duy sáng tạo.

Tuy nhiên, việc sử dụng AI để thay thế diễn viên, biên kịch hay họa sĩ, đặc biệt khi không có sự đồng thuận và cơ chế trả công phù hợp, lại đặt ra những vấn đề khác.

Thách thức của Hollywood không chỉ nằm ở việc phát triển công nghệ tạo ra hình ảnh chân thực hơn. Các hãng phim còn phải chứng minh rằng AI có thể góp phần nâng cao chất lượng tác phẩm mà không làm tổn hại quyền lợi của người sáng tạo.

Trong bối cảnh khán giả ngày càng quan tâm đến nguồn gốc nội dung, việc công khai mức độ sử dụng AI, bảo đảm quyền tác giả và duy trì vai trò thực chất của con người có thể trở thành những yếu tố quan trọng để xây dựng niềm tin.

Làn sóng tìm kiếm phim không sử dụng AI chưa đồng nghĩa với việc khán giả sẽ hoàn toàn từ chối công nghệ này. Tuy nhiên, đây là tín hiệu cho thấy người xem vẫn coi trọng tính chân thực, cảm xúc và dấu ấn con người trong nghệ thuật.

Cuối cùng, một bộ phim có sức sống không chỉ nhờ hình ảnh đẹp hay chi phí sản xuất thấp. Điều giữ chân khán giả vẫn là câu chuyện đáng nhớ, những nhân vật có chiều sâu và cảm xúc mà tác phẩm mang lại. AI có thể thay đổi cách điện ảnh được tạo ra, nhưng để chinh phục người xem, công nghệ vẫn cần phục vụ những giá trị cốt lõi ấy.